صادرات پلی اتیلن یکی از مهمترین بخشهای صادراتی ایران در حوزه پتروشیمی است که فرصتها و چالشهای متعددی را پیش روی فعالان این صنعت قرار داده است. صادرات کامپاند پلی اتیلن ایران به دلیل کیفیت و حجم بالای تولید توانسته است جایگاهی ویژه در بازارهای جهانی پیدا کند. با این حال، میزان صادرات پلی اتیلن ایران تحت تأثیر عواملی مانند تحریمها، رقابت منطقهای و نوسانات قیمتهای جهانی قرار دارد. همچنین، صادرات کامپاند PE ایران به عنوان یکی از مهمترین کامپاندهای پلیمری میتواند با برنامهریزی دقیق و تقویت زیرساختها، ارزآوری بیشتری برای کشور به همراه داشته باشد. آشنایی با این پلیمرها و پیگیری اخبار تحلیلی پلیمرها به شما کمک میکند تا از فرصتهای موجود بهره بیشتری ببرید.
چرا پلی اتیلن برای ایران مهم است؟
پلی اتیلن یا PE نوعی پلاستیک مهندسی و نوعی از کامپاندهای پلیمری پرکاربرد است که به دلیل تطبیقپذیری، دوام و مقاومت در برابر عوامل مختلف محیطی شناخته شده است. این ماده از پلیمریزاسیون گاز اتیلن تولید میشود و در اشکال مختلف مانند پلیاتیلن با چگالی بالا (HDPE)، پلیاتیلن با چگالی کم (LDPE)، پلیاتیلن با چگالی کم خطی (LLDPE) و غیره موجود است. ایران از مهمترین کشورهای تولیدکننده پلیاتیلن است و صادرات پلی اتیلن همواره از چالشبرانگیزترین و حائز اهمیتترین مسائل در اقتصاد کشور است.
اهمیت اقتصادی
ایران دارای صنعت پتروشیمی پررونقی است که گاز طبیعی و نفت منابع اولیه این کشور هستند. پلی اتیلن یک محصول عمده پتروشیمی است که از این منابع به دست میآید. تخصص در تولید و فرآوری پلیاتیلن میتواند با افزایش ارزش افزوده محصولات حاصل از منابع طبیعی به رشد اقتصاد ایران کمک کند.
مصرف داخلی
ایران دارای جمعیت زیاد و تقاضای رو به رشد برای کالاهای مصرفی مختلف و توسعه زیرساختی است. پلیاتیلن در کاربردهای متعددی مانند بستهبندی، ساختوساز، خودروسازی، کشاورزی و صنایع برق استفاده میشود. وجود متخصصان در زمینه پلیاتیلن میتواند به تامین نیاز داخلی برای این محصولات کمک کند و وابستگی به واردات را کاهش دهد.
فرصتهای صادراتی
ایران به دلیل داشتن منابع طبیعی فراوان و ظرفیت رو به رشد تولید، پتانسیل تبدیل شدن به یک صادرکننده قابل توجه محصولات پلیاتیلن را دارد. متخصصان پلیاتیلن میتوانند به توسعه محصولات و فرآیندهای باکیفیت کمک کنند و محصولات پلیاتیلن ایران را در بازار جهانی رقابتیتر کنند.
مزایای زیستمحیطی
پلیاتیلن مادهای سبک، بادوام و قابل بازیافت است. با ترویج استفاده از پلیاتیلن در کاربردهای مختلف، ایران میتواند به کاهش اثرات زیستمحیطی مواد سنتی مانند چوب، فلز و شیشه کمک کند. کارشناسان PE میتوانند به توسعه محصولات سازگار با محیط زیست و ترویج شیوههای پایدار در کشور کمک کنند. به طور خلاصه، تخصص در پلیاتیلن به دلیل مزایای اقتصادی، مصرف داخلی، صادرات پلی اتیلن، مزیتهای زیستمحیطی و پتانسیل تحقیق و توسعه در این زمینه برای ایران حیاتی است.
مهمترین مقاصد برای صادرات پلی اتیلن
پلی اتیلن یکی از پرکاربردترین پلاستیکها در صنایع مختلف است که به دلیل ویژگیهایی همچون دوام، مقاومت در برابر مواد شیمیایی و هزینه پایین، تقاضای زیادی در بازارهای جهانی دارد. مهمترین مقاصد برای صادرات پلی اتیلن شامل کشورهای صنعتی و در حال توسعه مانند چین، هند، کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی است. این کشورها به دلیل نیاز بالا به مواد بستهبندی، لولهکشی، و محصولات پلاستیکی یکی از بزرگترین واردکنندگان پلی اتیلن هستند. میزان صادرات انواع گریدهای PE به مقاصد مهم برگرفته از منابع اتاق بازرگانی ایران نشان میدهد که از کشورهای عمده واردکننده محصولات پلیاتیلن ایران میتوان به کشورهای زیر اشاره کرد:
- چین
- هند
- امارات متحده عربی
- ترکیه
| سال | 1399 | 1400 | 1401 | مجموع (تن) |
| چین | 12,524 | 4,141 | 517 | 17,183 |
| هند | 3,285 | 1,164 | 1,820 | 6,269 |
| امارات | 990 | 782 | 571 | 2,343 |
| ترکیه | 1,803 | 3,549 | 4,781 | 10,133 |
این کشورها به دلیل روابط قوی اقتصادی، نزدیکی جغرافیایی، پیوندهای مشترک فرهنگی و تقاضای فزاینده برای محصولات پتروشیمی، مقصد قابل توجهی برای صادرات پلیاتیلن از ایران هستند. در مقابل تحلیل صنعت پلاستیک اروپا نشان میدهد که هیچ بهبودی در عملکرد صنعت پلاستیک اروپا وجود ندارد.
کدام کشور در سه سال اخیر بیشترین حجم پلی اتیلن را از ایران دریافت کرده است؟
در سه سال گذشته، چین بزرگترین واردکننده پلی اتیلن از ایران بوده است. روابط قوی اقتصادی چین با ایران، همراه با تقاضای فزاینده آن برای محصولات پتروشیمی، این کشور را به مقصد اصلی صادرات پلیاتیلن ایران تبدیل کرده است. سایر واردکنندگان مهم مانند هند و امارات متحده عربی نیز در حجم صادرات سهیم هستند، اما چین همواره بزرگترین خریدار پلیاتیلن ایران در سه سال گذشته بوده است.
در خصوص صادرات پلی اتیلن در رده دوم نیز ترکیه قرار دارد که بالای 10 هزار کیلوگرم از پلیاتیلن ایران را وارد کرده است.این عامل بر قیمت رزین های PE و PP تأثیر بسیاری داشته است. بررسی بازار پلیمر ایران نشان میدهد که کشورهای چین، هند، امارات و ترکیه دارای روابط تجاری از نوع پلیمر با ایران هستند.
چرا برخی از مقاصد صادرات پلی اتیلن ایران با اینکه خود نیز تولیدکننده پلیاتیلن هستند، همچنان از ایران نیز واردات PE دارند؟
در خصوص صادرات پلی اتیلن امارات متحده عربی و سایر کشورها علیرغم اینکه خود تولیدکننده پلیاتیلن هستند، به دلایل مختلفی ممکن است همچنان پلیاتیلن را از ایران وارد کنند. پس این کشورها یکی از کشورهای تأثیرگذار بر صادرات پلی اتیلن ایران هستند.
- گریدهای مختلف: ایران ممکن است گریدهای پلیاتیلنی را تولید کند که در امارات متحده عربی یا سایر کشورهای واردکننده موجود نیست یا کمبود دارند. محصولات پلیاتیلن ایرانی ممکن است دارای خواص منحصربهفردی مانند چگالی بالاتر یا افزودنیهای خاص باشد که مورد تقاضای صنایع یا مشتریان خاص است.
- هزینه کمتر: هزینههای تولید پلیاتیلن ایران ممکن است به دلیل عوامل مختلفی مانند هزینههای کمتر نیروی کار، یارانههای دولتی و غیره کمتر باشد. این امر میتواند پلیاتیلن ایرانی را از نظر قیمتگذاری رقابتیتر کند و برای خریداران در مقیاس بالا بهصرفهتر باشد.
- تنوع عرضه: حتی اگر کشوری PE تولید کند، باز هم ممکن است برای تنوع بخشیدن به زنجیره تامین خود و کاهش وابستگی به یک منبع واحد از ایران نیز این پلیمر را وارد کند و با این کار میتواند به کاهش خطرات مرتبط با اختلالات عرضه، نوسان قیمت یا تغییر در سیاستهای تجاری کمک کند.
- مشارکتهای استراتژیک: کشورهای واردکننده ممکن است برای واردات پلیاتیلن شراکت یا توافقنامههایی استراتژیک با ایران داشته باشند که میتواند مزایایی مانند قیمتگذاری ترجیحی، خطوط اختصاصی کشتیرانی یا دسترسی به فناوریهای جدید را فراهم کند.
- برآورده کردن خواستههای خاص مشتری: محصولات پلیاتیلن ایرانی ممکن است به طور خاص برای برآوردن نیازهای مشتریان یا صنایع خاصی طراحی شوند که توسط تولید پلیاتیلن خود آن کشور ارائه نمیشود. به عنوان مثال، پلیاتیلن ایران ممکن است در تولید انواع خاصی از لولهها، ظروف یا مواد بستهبندی که تقاضای بالایی دارند استفاده شود.
عوامل ذکرشده میتوانند به واردات پلیاتیلن از ایران و صادرات پلی اتیلن توسط سایر کشورها کمک کنند، حتی اگر خودشان PE را تولید کنند. در ادامه به چالشهای موجود در مسیر صادرات پلیاتیلن میپردازیم:
چالشهای صادرات پلیاتیلن در سالهای اخیر
ایران به عنوان کشوری در خاورمیانه، قصد دارد تا سال ۲۰۲۶ با کمک ۲۲ مجتمع پلی اتیلن، قابلیت تولید خود را به نزدیک ۶.۷ میلیون تن در سال افزایش دهد. سرمایه مورد نیاز برای این پالایشگاهها حدود ۷.۹۰ میلیارد دلار است. برخی از چالشهای صادرات پلیاتیلن در ایران که اغلب شرکتهای تولیدکننده با آنها در سالهای اخیر مواجه بودهاند عبارتند از:
- تحریمهای اقتصادی: ایران با تحریمهای اقتصادی مختلفی از سوی آمریکا و سایر کشورها مواجه بوده است که توانایی این کشور را برای تجارت و داد و ستد با شرکای بینالمللی محدود کرده است.
- عدم دسترسی به خدمات مالی: به دلیل تحریمها، شرکتهای ایرانی ممکن است در دسترسی به خدمات مالی بینالمللی با مشکلاتی مواجه شوند که میتواند مانع از توانایی آنها در تامین امنیت پرداخت و انجام معاملات برای صادرات PE شود.
- 3. رقابت سایر کشورها: ایران با سایر کشورهای منطقه و جهان که پلیاتیلن تولید و صادر میکنند مانند عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر با رقابت مواجه است. این کشورها ممکن است روابط باثباتتری با خریداران بین المللی و شبکههای تولید و توزیع کارآمدتری داشته باشند.
- چالشهای حملونقل و لجستیک: زیرساختهای حملونقل و لجستیک ایران ممکن است به اندازه برخی کشورها توسعه نیافته باشد که این امر منجر به هزینههای بالاتر و زمان طولانیتر برای صادرات پلیاتیلن میشود.
- نگرانیهای کیفیت و استاندارد: برخی از خریداران بینالمللی ممکن است در مورد کیفیت و استانداردهای محصولات پلیاتیلن ایران نگرانیهایی داشته باشند که میتواند بر تمایل آنها به خرید و واردات آنها تأثیر بگذارد.
مشکلات ذکر شده، راهحلهای متعددی دارد؛ برای مثال تبلیغات خوب مانند شرکت در نمایشگاههای خارجی و ارتباط با مشتریان و تامینکنندگان میتواند نظرات مثبتی را بر انواع محصولات پتروشیمی صادراتی کشور به همراه داشته باشد. توافقنامههای تجارت بین المللی بر ساختار صادرات این نوع از کامپاندها تأثیر داشته است.
شرکتهای پتروشیمی سپهر مکران و سپید مهر ایران مسئول افزایش ظرفیتهای عمده این طرح خواهند بود. به گفته مدیر پروژه پتروشیمی در شرکت گلوبال دیتا، «در ایران، هزینه پایین عرضه و وجود ذخایر بالای گاز طبیعی از دلایل اصلی تعجیل در افزودن قابلیت تولید پلی اتیلن در این کشور است. ایران از نظر دارا بودن مواد اولیه ارزانقیمت و نزدیکی به بازارهای درحالتوسعه در آسیا، آماده افزایش قابلیت گسترده تولید پلی اتیلن در سالهای آتی است.
چگونه ایران میتواند سهم بیشتری از بازار جهانی پلیاتیلن را تصاحب کند؟
به این منظور که کشور ایران بتواند سهم قابل توجهی از صادرات پلی اتیلن را در بازار جهانی به خود اختصاص دهد باید استراتژیهای مدبرانه و برنامهریزی دقیق به کار بگیرد. پلیاتیلن را میتوان از پرمصرفترین پلیمرها در صنعت معرفی نمود که ایران به دلیل منابع غنی گاز طبیعی و ظرفیت تولید بالا در پالایشگاههایی نظیر پارس جنوبی، موقعیت مناسبی را برای حضور در بازار صادرات کامپاند پلی اتیلن ایران دارد. میزان صادرات پلی اتیلن ایران در اثر تقویت زیرساختهای تولید و سرمایهگذاری در صنعت پتروشیمی، استفاده از مواد اولیه داخلی و بهرهبرداری از ارزانترین منابع انرژی جهان، تقویت شبکههای توزیع و بازاریابی در کشورهای هدف، ارتقای کیفیت و بهرهبرداری از فناوریهای پیشرفته در تولید، تقویت میشود. از سوی صادرات کامپاند PE ایران میتواند به کمک تصویب سیاستهای حمایتی برای ارتقاء صادرات محصولات پتروشیمی و تقاضاهای نوین نیز افزایش یابد.
| استراتژی افزایش نقش ایران در صادرات پلی اتیلن | توضیحات |
| تقویت زیرساختهای تولید پلی اتیلن و سرمایهگذاری در صنعت پتروشیمی | ضرورت سرمایهگذاریهای بیشتر دولتی و یا خصوصی در زمینه بهبود فناوریهای تولید پلی اتیلن در صنایع پتروشیمی، کاربست فرآیندهای بهینهسازی مصرف انرژی و توسعه زیرساختهای تولید، بهبود ظرفیت پالایشگاهها و پتروشیمیها، گسترش تولید به روش پایدار |
| کاهش هزینههای تولید پلی اتیلن با بهرهگیری از منابع داخلی | استفاده از فناوریهای پیشرفته برای کاهش مصرف انرژی و افزایش بازدهی در تولید پلی اتیلن، معافیتهای مالیاتی، تخصیص ارز ترجیحی برای واردات مواد اولیه |
| تقویت بازاریابی و شبکههای توزیع جهانی پلی اتیلن | تقویت روابط تجاری بینالمللی و انعقاد قراردادهای بلندمدت با شرکتهای بزرگ، ایجاد دفاتر نمایندگی در بازارهای کلیدی مانند چین، هند و اروپا |
| تحقیق و توسعه و ارتقای کیفیت در خصوص پلی اتیلن | ایجاد مراکز تحقیق و توسعه |
| سیاستهای دولتی و حمایت از صادرات پلی اتیلن | تصویب سیاست حمایتی توسط دولت |
اخبار صادرات پلی اتیلن از آتمن پلیمر
به طور کلی روش معمول محاسبه قیمت بسیاری از محصولات پتروشیمی و پلیمری از جمله پلی اتیلنها و میزان صادرات پلی اتیلن بر مبنای متوسط قیمت نشریات معتبر بینالمللی ICIS و PLATTS به اضافه منهای یک مقدار یا نسبت جزئی تخفیف است.
به علاوه عمده این محصولات به غیر از بخشی از آن که طی قراردادهای کوتاهمدت و بلندمدت فیمابین مجتمعهای تولیدی مرتبط مبادله میشود، از طریق عرضه در بورس به فروش میرسد. گریدهای مختلف پلی اتیلن، با ارزشترین صادرات پتروشیمی ایران از لحاظ ارزی است. جهت آشنایی بیشتر میتوانید از خدمات مشاوره تخصصی آتمن پلیمر بهرهمند شوید.
